İKİ TEKERLEK ÜZERİNE...

Aslında bu soru yalnızca bir sürücünün değil; şehirlerimizin ortak sorunudur. Özellikle deprem gerçeğiyle yaşayan ve plansız büyüyen kentlerde otopark sorunu, artık günlük yaşamın sıradan bir parçası hâline gelmiştir. Ancak mesele yalnızca otomobillere park yeri bulmak değildir. Asıl mesele; toplu ulaşımı daha cazip hâle getirecek, vatandaşın yaşamını kolaylaştıracak ulaşım sistemlerini hayata geçirebilmektir. Bugün birçok kişi toplu taşımayı tercih etmek istiyor. Ancak otobüs, tramvay ya da raylı sistem duraklarına güvenli, hızlı ve konforlu biçimde ulaşamadığında otomobiline yöneliyor. Bunun sonucunda hem trafik yoğunluğu artıyor hem de otopark ihtiyacı her geçen gün büyüyor. Oysa dünyanın birçok ülkesinde çözüm, dört tekerlekle değil; iki tekerlekle aranıyor. Çünkü bisiklet, toplu ulaşımın alternatifi değil; en güçlü tamamlayıcısıdır. İnsanlar evlerinden bisikletleriyle çıkıyor, istasyona kadar geliyor, güvenli ve akıllı bisiklet parklarına araçlarını bırakıyor, ardından yolculuklarına toplu taşımayla devam ediyor. Çin'de dar alanlara kurulabilen, hava koşullarından etkilenmeyen akıllı bisiklet parkı sistemleri geliştiriliyor. Bazı ülkelerde ise dik yokuşları aşmayı kolaylaştıran ray destekli uygulamalar sayesinde bisiklet kullanımı teşvik ediliyor. Demek ki mesele yalnızca bisiklet üretmek değil; bisikleti günlük yaşamın doğal ve vazgeçilmez bir parçası hâline getirebilmektir. Teknoloji, ancak insanın hayatını kolaylaştırdığı ölçüde gerçek değer kazanır. Aslında biz de bisikleti severiz. Yeter ki doğru planlayalım... Yeter ki doğru teşvik edelim... Ancak uygulamada, bisiklet kullanımını destekleyecek altyapılar her zaman beklenen verimlilikte hayata geçirilemeyebiliyor. Bazı bisiklet yolları günlük ulaşım ihtiyaçlarını karşılamayan güzergâhlarda kalabiliyor; zaman zaman farklı amaçlarla kullanılabiliyor ya da araç işgali gibi sorunlarla karşılaşabiliyor. Böyle olunca da bisiklet kullanımının yaygınlaşması beklenen düzeye ulaşamıyor. Oysa mesele, vatandaşın bisiklet kullanmak isteyip istememesi değil; güvenli, kesintisiz ve işlevsel bir ulaşım altyapısı oluşturabilmektir. Üstelik bisiklet yalnızca çevreci bir ulaşım aracı da değildir. Deprem, sel ve benzeri afetlerde motorlu araçların ilerleyemediği anlarda, iki tekerlek hayat kurtaran bir ulaşım aracına dönüşebilir. Bu yönüyle bisiklet, şehirlerin afetlere karşı direnç kazanmasında da önemli bir role sahiptir. Artık şehirlerimizi otomobillere göre değil, insanlara göre tasarlamanın zamanı gelmiştir. Otobüs, tramvay ve metro duraklarında güvenli bisiklet parkları oluşturulmalı, elektrikli bisikletler için şarj noktaları planlanmalı, kesintisiz bisiklet yolları kurulmalı ve tüm sistem toplu ulaşımla entegre edilmelidir. Kocaeli gibi sanayisi güçlü, teknolojiyi üreten ve akıllı şehir vizyonuna sahip kentlerimiz, bu dönüşümün öncüsü olabilir. Başarıyla hayata geçirilecek her uygulama, diğer şehirlerimiz için de ilham veren güçlü bir örnek oluşturacaktır. Çünkü geleceğin şehirleri; daha fazla asfalt dökenler değil, insana daha fazla yaşam alanı kazandıranlar olacaktır. Unutmayalım... Her teknoloji, her yenilik ve her şehircilik uygulaması dünyanın her yerinde aynı sonucu vermez. Önemli olan; başka ülkelerdeki başarılı örnekleri kopyalamak değil, kendi kültürümüze, coğrafyamıza ve şehirlerimizin ihtiyaçlarına uygun çözümler geliştirebilmektir. Belki de şehirlerimizin trafik ve otopark sorununu çözmenin yolu; yalnızca yeni yollar yapmaktan değil, mevcut ulaşım sistemlerini akılcı, entegre ve insan odaklı bir anlayışla planlamaktan geçiyor. Ve belki de... Geleceğin şehirleri, dört tekerlek üzerinde değil; iki tekerlek üzerine kuracağımız akılcı ulaşım politikalarıyla yükselecektir. Çünkü geleceğe giden en doğru yol, insanı merkeze alan şehirlerden geçmektedir. NECMI Cemal Sembolik Fotoğraf: Yapay Zeka ile hazırlanmıştır.